Wsparcie istniejących rozwiązań

Systemy, które naprawdę trzeba wymienić, to te, które blokują firmę: nie da się ich zmienić bez psucia, nie da się ich nigdzie sensownie hostować albo nikt nie potrafi przy nich pracować. Cała reszta to pytanie o utrzymanie, a utrzymanie jest wyraźnie tańsze niż przepisanie. Przepisanie niesie też ryzyko, które łatwo zlekceważyć: nowej wersji zabraknie kilkudziesięciu drobnych zachowań, które stara wersja zebrała przez lata, bo prawdziwy klient kiedyś ich potrzebował.

Warto też pamiętać, że koszt utrzymania jest przewidywalny, a koszt przepisania rzadko. Przy utrzymaniu wiesz mniej więcej, ile wydajesz miesięcznie, i możesz to w każdej chwili przerwać. Przepisanie jest zobowiązaniem podjętym na podstawie szacunków, a przez cały czas jego trwania stary system i tak wymaga opieki, bo klienci nie przestaną z niego korzystać na czas przenosin.

Dlatego zaczynamy od tego, żeby system stał się dla nas czytelny. Uruchamiamy go poza produkcją, odtwarzamy jego obecne zachowanie, śledzimy dane przechodzące przez integracje i sprawdzamy, co naprawdę robi wdrożenie. Dopiero potem wyrabiamy sobie zdanie. Efektem tego pierwszego etapu jest spisana mapa systemu, która przyda się Tobie niezależnie od tego, co zrobimy dalej, bo zamienia wiedzę z jednej głowy w coś, co należy do firmy.

Czas tego etapu zależy mniej od wielkości kodu niż od tego, jak bardzo jest nietypowy. Zwykłą aplikację na znanym frameworku da się zrozumieć w kilka dni. System z autorskim frameworkiem, nieudokumentowanymi migracjami danych i regułami biznesowymi zaszytymi w wyzwalaczach bazy zajmuje wyraźnie dłużej. Wolimy powiedzieć to na starcie, niż odkryć to w połowie prac rozliczanych ryczałtem.

W praktyce sprawdzamy kilka mało efektownych rzeczy:

Kiedy to jest spełnione, cała reszta robi się bezpieczniejsza i szybsza, łącznie z tym widocznym problemem.

Większość tej pracy jest niepozorna. Formularz, który przestał wysyłać wiadomości, bo dostawca poczty zaostrzył zasady. Raport, do którego trzeba dołożyć kolumnę. Strona rozjeżdżająca się na ekranach, których nie było, kiedy powstawała. Pojedynczo żadna z tych rzeczy nie jest ciekawa, a razem decydują o różnicy między systemem, któremu ludzie ufają, a takim, który po cichu omijają.

Równolegle pilnujemy uczciwego pytania: czy utrzymywanie tego jest nadal tańsze niż wymiana? Odpowiedź zmienia się w czasie i zwykle zmienia się z konkretnego powodu, a nie ogólnego. Wersja frameworka wychodzi ze wsparcia, a ścieżka aktualizacji jest zablokowana. Zmiana, która powinna zająć dzień, zaczyna zajmować tydzień przez narosłe powiązania. Trudno znaleźć hosting dla wymaganej wersji środowiska.

Kiedy uznamy, że ten moment nadszedł, mówimy to i wskazujemy, którą część wymienić najpierw. Przepisywanie całego systemu naraz rzadko jest konieczne. Wymiana tego fragmentu, który zrobił się kosztowny, przy reszcie działającej dalej, zwykle wystarcza.