Bezpieczny telefon. Jak chronić swoje dane i konta na smartfonie?

Za pomocą smartfona opłacasz zakupy, sprawdzasz stan konta i otwierasz dokumenty przesyłane przez klientów. W tej samej skrzynce mailowej możesz mieć potwierdzenie prywatnej rezerwacji i załącznik ze służbową umową. Wygodnie załatwiasz swoje sprawy, gdziekolwiek jesteś, ale czy dbasz o bezpieczeństwo telefonu równie sumiennie, jak o komputer? Sprawdź, jak chronić zapisane na nim informacje, rozpoznawać próby oszustwa i dobierać dodatkowe zabezpieczenia.

Co masz do stracenia?

Nie musisz zgubić smartfona, żeby ktoś uzyskał dostęp do Twoich danych. Złośliwa aplikacja może na przykład próbować wykraść wiadomości, kontakty lub hasła. Bywa przy tym przedstawiana jako przydatne narzędzie albo aktualizacja, którą rzekomo trzeba pilnie zainstalować. Zainfekowany telefon często nadal działa zupełnie zwyczajnie, więc nawet zauważysz, że coś jest nie tak.

Oszuści nie zawsze jednak potrzebują szkodliwego programu. Jeżeli wiadomość o problemie z płatnością przekieruje Cię do podrobionej strony banku, możesz samodzielnie przekazać im dane, nawet o tym nie wiedząc. W ten sposób przestępca zdobywa informacje, które później wykorzysta do kradzieży pieniędzy lub przejęcia konta.

Jeśli korzystasz z telefonu również służbowo, zagrożona jest nie tylko Twoja prywatność. W korespondencji i załącznikach znajdują się przecież także informacje o klientach czy firmowych rozliczeniach.

Wszystko to sprawia, że odpowiednie zabezpieczenie smartfona okazuje się naprawdę ważne. Wymaga to zarówno dbania o sam sprzęt i aplikacje, jak i ostrożności przy logowaniu i zatwierdzaniu operacji.

Po pierwsze, aktualizacje – dlaczego nie warto ich odkładać?

Powiadomienie o dostępnej aktualizacji łatwo zamknąć z myślą “zajmę się tym później”, zwłaszcza gdy właśnie odpisujesz na wiadomość albo płacisz za zakupy. Nie warto jednak zwlekać z instalacją tygodniami: w tym czasie Twój telefon może nadal mieć luki bezpieczeństwa, które producent usunął już w nowszej wersji oprogramowania.

Aktualizacje nie służą wyłącznie do dodawania funkcji i zmiany wyglądu aplikacji czy systemu. Usuwają również luki, które przestępcy mogą wykorzystywać do kradzieży danych lub przejęcia urządzenia. Gdy informacje o takim błędzie zostaną opublikowane, atakujący wiedzą, czego szukać w starszych, niepoprawionych wersjach oprogramowania. Dlatego lepiej nie czekać – przestępcy właśnie na to liczą.

Przede wszystkim włącz automatyczne aktualizacje systemu i aplikacji. A jeśli instalacja wymaga Twojego potwierdzenia lub ponownego uruchomienia telefonu, znajdź na to chwilę, zamiast bez końca przesuwać termin.

Sprawdź również, czy Twój model nadal otrzymuje poprawki bezpieczeństwa. Jeśli producent zakończył już dla niego wsparcie, nie będzie wydawał aktualizacji usuwających nowo wykryte luki. Sam fakt, że telefon działa bez zarzutu, nie oznacza, że nadal jest odpowiednio zabezpieczony. Przy wyborze kolejnego urządzenia warto więc zwrócić uwagę nie tylko na aparat i pamięć, ale też na to, jak długo będzie aktualizowane.

Skąd pobierać aplikacje i na co im pozwalać?

SMS informuje o konieczności zainstalowania “nowej aplikacji banku”, a link prowadzi prosto do pliku. To nie jest wygodny skrót do aktualizacji. W ten sposób możesz ominąć kontrolę oficjalnego sklepu i uruchomić program przygotowany przez oszusta. Nawet jeśli jego nazwa i ikona wyglądają znajomo, lepiej nie ryzykować.

Aplikacji szukaj wyłącznie w oficjalnych sklepach, zamiast instalować je z linków w wiadomościach lub przypadkowych stron. Google Play i App Store sprawdzają udostępniane w nich programy pod kątem bezpieczeństwa.

Takie kontrole nie wykrywają jednak wszystkich zagrożeń. Szkodliwa aplikacja wciąż może trafić do sklepu, zanim zostanie rozpoznana i usunięta. Dlatego nawet przy pobieraniu z oficjalnego źródła zwracaj uwagę na to, jakich uprawnień żąda dany program. Gdy prosi o dostęp do kontaktów, aparatu czy lokalizacji, zastanów się, czy na pewno potrzebuje tego do swojego działania. Nawigacja ma powód, żeby sprawdzać Twoje położenie. Trudniej uzasadnić, dlaczego aplikacja z przepisami kulinarnymi miałaby czytać wiadomości.

Nie przyznawaj wszystkich uprawnień tylko po to, żeby szybko zamknąć kolejne okno. W ustawieniach telefonu możesz też przejrzeć wcześniejsze zgody i odebrać dostępy, których dana aplikacja nie potrzebuje.

SMS z banku czy próba oszustwa?

Dostajesz SMS od kogoś, kto podaje się za Twój bank. Nadawca ostrzega, że konto zostanie zablokowane, jeśli nie potwierdzisz swoich danych, i podaje odnośnik do rzekomej weryfikacji. Po otwarciu linku widzisz stronę ze znajomym logo i formularzem logowania. W rzeczywistości jest to witryna przygotowana przez oszusta. Jeśli wpiszesz tam login i hasło, przekażesz mu dane do swojej bankowości.

To właśnie przykład phishingu: przestępca podszywa się pod zaufaną osobę lub instytucję, aby nakłonić Cię do przekazania danych albo pieniędzy. Nie musi przy tym instalować niczego na telefonie. Wystarczy, że przekona Cię do wykonania jego instrukcji.

Fałszywy SMS może być napisany bezbłędnie i wyświetlać się pod nazwą Twojego banku. Dlatego po otwarciu linku nie sugeruj się samym logo ani wyglądem formularza: te elementy są łatwe do skopiowania. Zanim podasz hasło lub dane karty, porównaj adres w pasku przeglądarki z tym, pod którym zwykle się logujesz. Zwróć uwagę na zmienione litery i dopisane słowa, które mogą świadczyć o próbie oszustwa.

Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, niczego nie wpisuj. Zamknij stronę, uruchom oficjalną aplikację bankową i skorzystaj z dostępnej w niej możliwości kontaktu z obsługą. Zapytaj, czy rzeczywiście coś jest nie tak z kontem i ustal dalsze kroki.

Podejrzaną wiadomość przekaż do CERT Polska na numer 8080, a fałszywą witrynę zgłoś przez formularz na https://incydent.cert.pl. Pomożesz w ten sposób wykryć zagrożenie i chronić kolejne osoby.

Czy publiczne Wi-Fi zawsze jest niebezpieczne?

Publiczne Wi-Fi wciąż nie ma najlepszej opinii – przez lata ostrzegano, że w hotelowej czy kawiarnianej sieci ktoś może podejrzeć hasła i dane. Dziś jednak wiele się w tej kwestii zmieniło. Większość stron wymagających logowania korzysta obecnie z HTTPS, czyli połączenia, które szyfruje przesyłane informacje. To oznacza, że osoba, która próbuje je przechwycić, nie odczyta ich treści – bez względu na to, czy używasz internetu w domu, w restauracji, czy na lotnisku.

Ryzyko polega dziś na czymś innym. Sam protokół HTTPS nie potwierdza, że jesteś na właściwej stronie. Oszust również może korzystać z tego zabezpieczenia. Jeśli wpiszesz hasło w przygotowanym przez niego formularzu, przekażesz mu je mimo szyfrowania. Dlatego przed zalogowaniem nadal trzeba sprawdzić adres witryny.

Trzeba też uważać na fałszywe sieci. Przestępca może nadać swojej nazwę sugerującą, że należy ona do hotelu lub kawiarni, a po połączeniu skierować Cię na podrobioną stronę logowania, która służy do wyłudzania danych. W razie wątpliwości po prostu zapytaj obsługę, jak skorzystać z oferowanego dostępu do internetu.

Dodatkową warstwę ochrony zapewnia VPN, który szyfruje ruch między urządzeniem a serwerem dostawcy usługi. Pomaga zwiększyć prywatność, ale nie zastępuje zwracania uwagi na to, gdzie podajesz poufne informacje. Nie zabezpieczy Cię przed przekazaniem hasła oszustowi, jeśli wpiszesz je na fałszywej stronie.

Antywirus na telefon – czy to dobry pomysł?

Najważniejsze pozostają ostrożność i zdrowy rozsądek. Żaden program nie zastąpi sprawdzania, gdzie się logujesz i co zatwierdzasz. Warto jednak wesprzeć się dodatkową ochroną, która pomoże wychwycić zagrożenie, zanim zdążysz podać dane oszustowi lub uruchomić szkodliwą aplikację.

Takim wsparciem może być antywirus Bitdefender Mobile Security, który ostrzega przed fałszywymi stronami i pozwala sprawdzić, czy informacje powiązane z Twoim adresem e-mail pojawiły się w wycieku danych. Dzięki temu masz możliwość wcześniejszego dowiedzenia się o problemie i zabezpieczenia zagrożonych kont. W pakiecie otrzymujesz również VPN z limitem 200 MB dziennie na urządzenie. Różne warianty Bitdefender Mobile Security są dostępne w naszym sklepie na Allegro.

Zakres funkcji zależy od systemu. Na Androidzie Bitdefender może między innymi skanować aplikacje i wykrywać podejrzane zachowanie podczas ich działania. Pozwala też zabezpieczyć wybrane programy kodem PIN, aby osoba korzystająca z odblokowanego telefonu nie mogą swobodnie otworzyć prywatnych treści. Z kolei na iPhonie, oprócz ochrony przed niebezpiecznymi witrynami, dostępne jest skanowanie SMS pod kątem złośliwych linków i wyszukiwanie fałszywych zdarzeń w kalendarzu.

Dodatkowe zabezpieczenia nie muszą przy tym oznaczać wyraźnego spowolnienia smartfona. Dla przykładu, Bitdefender Mobile Security na Androida wykorzystuje analizę w chmurze, dzięki czemu ogranicza obciążenie urządzenia i zużycie akumulatora.

A co z telefonami służbowymi? Warto objąć je taką samą opieką jak pozostały sprzęt w firmie. Pomagają w tym rozwiązania takie jak Bitdefender GravityZone, czyli platforma chroniąca firmowe komputery i serwery. Można rozbudować ją o dodatkowy moduł Security for Mobile, przeznaczony właśnie dla smartfonów. Dzięki temu administrator jest w stanie z poziomu jednej konsoli wygodnie ustawiać zabezpieczenia i sprawdzać wykryte zagrożenia na wszystkich urządzeniach wydanych pracownikom. Takie rozwiązanie ułatwia dbanie o bezpieczeństwo służbowej poczty i dokumentów – również poza biurem.

Od czego zacząć zabezpieczanie telefonu?

Po przeczytaniu poradnika warto przejrzeć ustawienia smartfona i zastanowić się, które z opisanych zabezpieczeń już stosujesz. Przede wszystkim:

  • zainstaluj dostępne aktualizacje systemu i aplikacji,

  • sprawdź, czy Twój model nadal otrzymuje poprawki bezpieczeństwa,

  • pobieraj aplikacje z oficjalnych sklepów,

  • przejrzyj uprawnienia i odbierz dostęp do danych aplikacjom, które go nie potrzebują,

  • przed wpisaniem hasła lub danych karty porównaj adres widoczny w pasku przeglądarki z tym, którego rzeczywiście używa dana firma,

  • rozważ dodatkową ochronę dopasowaną do systemu i sposobu korzystania z urządzenia.

A jeśli potrzebujesz pomocy w zabezpieczeniu prywatnych lub firmowych urządzeń, odezwij się do nas. Chętnie Ci doradzimy!

Najczęściej Zadawane Pytania

Masz projekt w głowie?

Napisz do nas

Porozmawiajmy o tym, jak możemy pomóc w realizacji Twoich pomysłów.

Zanek

Nie nadążasz za zmianami w świecie AI?

Pozwól, że weźmiemy to na siebie. Co tydzień destylujemy najważniejsze wydarzenia ze świata AI w skupiony, 5-minutowy przegląd - żebyś był na bieżąco bez szumu.

Dowiedz się więcej
Tygodnik AIonline
Wyselekcjonowane wiadomości AI do porannej kawy. Co tydzień.
Wyślij mi swój email, żeby się zapisać.